Grade 10 - Science
-
Chapter 1
ජීවයේ රසායනික පදනම7 Topics|1 Quiz -
Chapter 2සරල රේඛීය චලිතය7 Topics|1 Quiz
-
Chapter 3පදාර්ථයේ ව්යුහය7 Topics|1 Quiz
-
Chapter 4චලිතය පිළිබඳ නිව්ටන් නියම3 Topics|1 Quiz
-
Chapter 5ඝර්ෂණය4 Topics|1 Quiz
-
Chapter 6ශාක හා සත්ත්ව සෛලවල ව්යුහය හා කෘත්ය5 Topics|1 Quiz
-
Chapter 7මූලද්රව්ය හා සංයෝග ප්රමාණනය4 Topics|1 Quiz
-
Chapter 8ජීවින්ගේ ලාක්ෂණික8 Topics|1 Quiz
-
Chapter 9සම්ප්රයුක්ත බලය4 Topics|1 Quiz
-
Chapter 10රසායනික බන්ධන5 Topics|1 Quiz
-
Chapter 11බලයක භ්රමණ ආචරණය2 Topics|1 Quiz
-
Chapter 12බල සමතුලිතතාව4 Topics
-
Chapter 13ජෛව ලෝකය2 Topics
-
Chapter 14ජීවයේ අඛණ්ඩතාව4 Topics
-
Chapter 15ද්රවස්ථිති පීඩනය හා එහි යෙදීම්5 Topics
-
Chapter 16පදාර්ථයේ වෙනස් වීම්5 Topics
-
Chapter 17ප්රතික්රියා ශීඝ්රතාව1 Topic
-
Chapter 18කාර්යය, ශක්තිය හා ජවය3 Topics
-
Chapter 19ධාරා විද්යුතය7 Topics
-
Chapter 20ප්රවේණිය7 Topics|1 Quiz
Quizzes
Participants 129
කාලය සමග ප්රවේගය විචලනය වන ආකාරය නිරූපණය කිරීම සඳහා ප්රවේග – කාල ප්රස්තාර උපයෝගී කර ගනු ලැබේ. මෙහි දී ප්රවේගය y අක්ෂයේත් කාලය x අක්ෂයේත්ස ලකුණු කරනු ලැබේ. වස්තුවක කාලයත් සමග ප්රවේගය වෙනස් වීම පහත වගුවේ දක්වා ඇත.
![](http://centennialacademy.edu.lk/wp-content/uploads/2022/03/Screenshot-2022-03-07-at-11.22.40.png)
මෙම දත්ත අනුව ප්රවේග – කාල ප්රස්තාරයක් අඳිම
![](http://centennialacademy.edu.lk/wp-content/uploads/2022/03/Screenshot-2022-03-07-at-11.23.45-1024x619.png)
මෙම ප්රස්තාරය සරල රේඛාවක් වීමට හේතුව සෑම තත්පරයක දී ම ප්රවේගය වෙනස් වී ඇත්තේ එක ම ප්රමාණයකින් වීමයි. එනම් මෙම චලිතය ඒකාකාර (නියත) ත්වරණයකින් සිදු වන චලිතයකි. මීට පෙර ද සඳහන් කළ පරිදි සරල රේඛාවේ අනුක්රමණය වන්නේ රේඛාව මත පිහිටි ඕනෑම ලක්ෂ්ය දෙකක y ඛණ්ඩාංක අතර වෙනස එම ලක්ෂ්ය දෙකෙහි x ඛණ්ඩාංක අතර වෙනසෙන් බෙදීමෙන් ලැබෙන අගයයි. ප්රවේග-කාල ප්රස්තාරයක x අක්ෂයෙන් නිරූපණය කරන්නේ කාලය නිසා x ඛණ්ඩාංක
දෙක අතර අන්තරය යනු කාල අන්තරයකි. අදාළ හ ඛණ්ඩාංක දෙක අතර අන්තරය වන්නේ එම කාල අන්තරය තුළ සිදු වූ ප්රවේග වෙනසයි. ප්රවේග වෙනස කාලයෙන් බෙදූ විට ලැබෙන්නේ ත්වරණයයි.
![](http://centennialacademy.edu.lk/wp-content/uploads/2022/03/Screenshot-2022-03-07-at-11.26.40.png)
2.11 රූපයේ පෙන්වා ඇත්තේ 6 ms-1 ඒකාකාර ප්රවේගයෙන් චලනය වන වස්තුවක ප්රවේග – කාල ප්රස්තාරය යි. ඒකාකාර ප්රවේගයක් සහිත චලිතයක දී ප්රවේගය නොවෙනස්ව පවතින නිසා ලැබෙන ප්රස්තාරය x අක්ෂයට සමාන්තර සරල රේඛාවකි. මෙම ප්රස්තාරයෙන් දක්වන චලිතයේ ප්රවේගය 6 ms-1 නිසා 2.3 කොටසේ දී ඔබ ඉගෙන ගත් සූත්රය භාවිතයෙන් පහත දැක්වෙන පරිදි විස්ථාපනය ගණනය කළ හැකි ය.
![](http://centennialacademy.edu.lk/wp-content/uploads/2022/03/Screenshot-2022-03-07-at-11.27.28-1024x929.png)
2.11 රූපයේ පෙන්වා ඇති ප්රස්තාරයේ සරල රේඛාවට යටින් පිහිටා ඇති ඍජුකෝණාස්රාකාර ප්රදේශයේ වර්ගඵලය = 6 × 8 = 48 එම වර්ගඵලය ගණනය කරන්නේ ං අක්ෂය දිගේ දුර(කාලය) හ අක්ෂය දිගේ ඇති උසෙන් (විස්ථාපනයෙන්) ගුණ කිරීම මගිනි.
එනම්, ඒකාකාර ප්රවේගයෙන් චලනය වන වස්තුවක විස්ථාපනය ප්රවේග-කාල ප්රස්තාරයෙන් ආවරණය වන ප්රදේශයේ වර්ගඵලයට සමාන වේ.
ඒකාකාර ත්වරණයෙන් චලනය වන වස්තුවක විස්ථාපනය, ප්රවේග – කාල ප්රස්තාර ඇසුරින් සොයන ආකාරය මිළඟට විමසා බලමු. නිශ්චලතාවෙන් චලිතය ආරම්භ කරන වස්තුවක් ඒකාකාර ත්වරණයකට භාජනය වී 4 s කාලයක් තුළ 12 ms-1 ප්රවේගයක් ලබා ගනියි. මෙම චලිතය සඳහා අඳින ලද ප්රවේග-කාල ප්රස්තාරයක් 2.12 රූපයේ පෙන්වා ඇත.
![](http://centennialacademy.edu.lk/wp-content/uploads/2022/03/Screenshot-2022-03-07-at-11.31.26-944x1024.png)
![](http://centennialacademy.edu.lk/wp-content/uploads/2022/03/Screenshot-2022-03-07-at-11.32.38.png)
එනම්,ඒකාකාර ත්වරණයෙන් චලනය වන වස්තුවක විස්ථාපනය,ප්රවේග කාල ප්රස්තාරයෙන් ආවරණය වන වර්ගඵලයේ සංඛ්යාත්මක අගයට සමානවේ.
මෙලෙස ප්රස්තාරික ක්රමයෙන් ද වස්තුවක විස්ථාපනය සෙවිය හැකි ය.
Responses